Wat is fantasiespel en wat zijn de voordelen ervan? 

Heeft je kind je weleens een moddertaartje geserveerd? Of net gedaan alsof de bank een piratenschip was? 

Misschien vindt je kind het leuk om zich te verkleden als een dierenarts en zijn of haar favoriete knuffels in verband te wikkelen. Of om de hele woonkamer over te nemen met een ministad van LEGO® stenen! 

Dit zijn allemaal voorbeelden van fantasiespel, dat ook wel doen-alsof-spel wordt genoemd. Fantasiespel is een hele leuke manier van spelen, maar wist je dat het ook belangrijk is voor de ontwikkeling van je kind? 

Bij de LEGO Groep weten we dat kinderen vaak spelenderwijs leren en daar hoort fantasiespel ook bij. In dit artikel beschrijven we wat fantasiespel is en hoe het kinderen van alle leeftijden helpt om belangrijke vaardigheden te ontwikkelen. We delen ook een aantal van onze favoriete ideeën en voorbeelden van speelgoed die aanmoedigen tot fantasiespel.

Inhoudsopgave

• Wat is fantasiespel?
• De voordelen van fantasiespel
• Tips om fantasiespel aan te moedigen
• Conclusie
• De voordelen van fantasiespel - Veelgestelde vragen

Wat is fantasiespel?

Fantasiespel of doen-alsof-spel is precies wat het woord al aangeeft: de fantasie gebruiken om rollen en acties toe te wijzen aan symbolische objecten of andere mensen. Een kind kan bijvoorbeeld iets bouwen van LEGO® stenen, het een 'hond' noemen en er het gedrag en geluid van een hond mee naspelen. Het kind weet dat het geen echte hond is, maar een fantasiehond.  

Kinderen ontwikkelen verschillende soorten fantasiespel tijdens hun eerste vijf levensjaren. De verschillende soorten zijn imitatie, symbolisch, drama en fantasie. Laten we elke spelsoort wat nader bekijken. 

• Imitatiespel: in de vroegste vorm van fantasiespel imiteren kinderen acties die ze bij anderen hebben gezien. Ze geven bijvoorbeeld een speelgoedflesje aan een pop of houden een speelgoedtelefoon aan hun oor. 
• Symbolisch spel: kinderen beginnen objecten symbolisch te gebruiken. Ze bieden je bijvoorbeeld een moddertaartje aan en vragen je om het op te eten (doen alsof) of ze bouwen een eend van LEGO DUPLO® stenen en doen net alsof hij kan zwemmen, zoals een echte eend. 
• Dramaspel: kinderen beginnen zelf of met vriendjes verhalen en rollenspellen te spelen. Deze verhalen zijn vaak het naspelen van dingen die ze in het echte leven meemaken, zoals doen alsof ze de leraar zijn en schooltje spelen of het avondeten klaarmaken in een speelgoedkeuken. 
• Fantasiespel: verbeeldings- of fantasiespel ligt in het verlengde van dramaspel. Op dit punt bedenken kinderen hun eigen verhalen met opstellingen, personages en acties die ze nog niet hebben meegemaakt. Ze kunnen doen alsof ze iemand anders zijn of denkbeeldige scenario's spelen, zoals de ruimte verkennen of een avontuur beleven in een fantasiewereld. 

Hoewel fantasiespel meer geassocieerd wordt met jonge kinderen, spelen oudere kinderen en tieners vaak ook fantasiespel. Ze spelen misschien niet meer met verkleedkleren of poppen en knuffels zoals toen ze jonger waren, maar ze ontwikkelen deze vaardigheden nog steeds via andere activiteiten zoals kunst maken, verhalen vertellen, met LEGO stenen bouwen of fantasierijke videogames spelen. 

De voordelen van fantasiespel

Fantasiespel met interactief speelgoed ondersteunt de vroege ontwikkeling op diverse vlakken – dit zijn enkele daarvan: 

• Creativiteit
  • Verhalen vertellen – het bedenken van personages en situaties bevordert het ontwikkelen van creatief zelfvertrouwen, narratieve vaardigheden en het geheugen. 
  • Verbeelding – het verzinnen van originele of fictieve ideeën stimuleert het creatieve denken. 
  • Symboliek – het besef dat iets symbool kan staan voor iets anders is een essentiële vaardigheid, niet alleen voor creativiteit maar ook om de relatie tussen voorwerpen of concepten te herkennen. 
• Emotionele en sociale ontwikkeling
  • Empathie – door in de rol van verschillende personages te kruipen, kunnen kinderen verschillende standpunten begrijpen. 
  • Veerkracht – het maken van foutjes tijdens creatief spel is belangrijk om te leren hoe je met tegenslagen omgaat en het traint emotionele zelfregulatie, geduld en doorzettingsvermogen. 
  • Flexibiliteit – flexibel omgaan met tegenslagen of andere meningen is essentieel om te leren omgaan met onzekerheid en verandering en traint het aanpassingsvermogen. 
  • Delen – spelen met andere kinderen is vitaal om te leren hoe je compromissen sluit en samenwerkt. 
  • Conflicten oplossen – kinderen hebben soms ruzie of zijn het niet eens over elementen uit hun spel. Het leren verwerken van deze gevoelens helpt bij het ontwikkelen van geduld en empathie. 
• Cognitieve ontwikkeling
  • Academische vaardigheden – veel vaardigheden die kinderen opdoen met fantasiespel, zijn onmisbaar als ze naar school gaan. Winkeltje spelen bevordert bijvoorbeeld de rekenvaardigheden en vrij spelen in het algemeen stimuleert het logisch denken en de taalontwikkeling. 
  • Betere leerresultaten – herhaald spel verstevigt belangrijke concepten en vaardigheden die ze op school kunnen gebruiken. 
  • Problemen oplossen – door te leren hoe ze problemen zelf kunnen oplossen verbeteren kinderen hun veerkracht, onafhankelijkheid en zelfstandigheid. 
• Fysieke ontwikkeling
  • Hand-oogcoördinatie – activiteiten zoals bouwen met LEGO® stenen en tekenen zijn goed voor sport, omdat kinderen hierdoor worden gestimuleerd de relatie tussen kijken en bewegen te begrijpen. 
  • Motoriek – de grove motoriek, zoals bij rennen en springen, ontwikkelen kinderen door buiten te spelen. LEGO constructiesets dragen bij aan de ontwikkeling van de fijne motoriek zoals de vingervaardigheid. 
  • Ruimtelijk inzicht – door speelplekken te maken of grenzen te stellen aan rollenspel, ontdekken kinderen hoe voorwerpen op elkaar inwerken en ook hoe ze problemen oplossen. 
• Communicatie
  • Taal – door in rollenspellen nieuwe situaties te oefenen, verbeteren kinderen hun woordenschat en leren ze grammaticaregels. 
  • Samenwerking – spelen in een groep is een prachtige manier om samenwerking te stimuleren. Het leert kinderen van alles over sociale vaardigheden, zoals empathie, teamwork en het sluiten van compromissen. 
  • Luisteren – samen spelen bevordert ook het leren luisteren naar en begrijpen van anderen. 

Tips om fantasiespel aan te moedigen

We hebben gezien dat fantasiespel belangrijk is – maar hoe kun je kinderen aanmoedigen om een ontdekkingsreis te maken met hun fantasie? Hier zijn enkele ideeën om ze op weg te helpen: 

Maak een passende omgeving

Kinderen leren snel en je zult spoedig zien dat ze hun eigen ideeën gaan verkennen. Geef ze zo veel mogelijk ruimte met speelgoed binnen handbereik. Hoe minder ze je hulp nodig hebben hoe beter. 

Zorg voor open speelgoed

Met open speelgoed zoals LEGO® stenen, verkleedspullen en kunst- en knutselmateriaal – of zelfs afgedankte spullen uit je huishouden – krijgen kinderen vrij spel om te maken en ontdekken.  

Geef ze genoeg tijd

Wil je hun creativiteit aanmoedigen door fantasiespel? Geef kinderen dan elke dag minstens 30 minuten om vrij te spelen. Fantasiespel is net als elke andere vaardigheid: oefening baart kunst! 

Doe mee – maar geef je kind de leiding

Het is prima om toe te kijken en vragen te stellen, maar moedig je kind aan om de richting van het spel te bepalen. 

Belangrijkste punten

We hebben vastgesteld dat fantasiespel een essentieel onderdeel is van de cognitieve ontwikkeling van een kind. Tijdens fantasiespel leren ze vaardigheden die ze hun hele leven gebruiken. Dit zijn de belangrijkste punten: 

• Fantasiespel is verbeeldingsspel of doen-alsof-spel waarbij de fantasie wordt ingezet om fictieve situaties of personages te verzinnen.
• Het helpt bij het ontwikkelen van essentiële vaardigheden zoals samenwerking, communicatie en ruimtelijk inzicht. Het draagt ook bij aan brede vorming door creatief denken en het oplossen van problemen te stimuleren. 
• Laat je kind zelf de richting bepalen – blijf op de achtergrond opletten zodat er geen ongelukken kunnen gebeuren, maar waar mogelijk moet je kind de vrijheid hebben om het eigen spel te sturen. 
• Om alles uit fantasiespel te halen, probeer je dit elke dag minstens 30 minuten aan te bieden. Al doende leer je, dus langere sessies zijn ideaal. 
• Open speelgoed is prachtig om fantasiespel aan te moedigen want het biedt een breed scala aan mogelijke activiteiten.