Czym jest zabawa wyobrażeniowa?
Zgodnie z nazwą zabawa wyobrażeniowa, nazywana także zabawą w udawanie, polega na wykorzystywaniu wyobraźni do wcielania się w różne role i odgrywania wyobrażonych sytuacji z użyciem przedmiotów lub z udziałem innych osób. Dziecko może na przykład zbudować z klocków LEGO® coś, co nazwie „psem”, a następnie ożywić swoje dzieło, naśladując jego zachowanie i wydając odpowiednie dźwięki. Wie przy tym, że nie jest to prawdziwy pies — po prostu odgrywa tę rolę.
Już w ciągu pierwszych pięciu lat życia (w przybliżeniu) u dzieci można zaobserwować różne formy zabawy w udawanie. Należą do nich: zabawy imitacyjne, symboliczne, zabawy w odgrywanie ról i zabawy z użyciem wyobraźni. Przyjrzyjmy się im bliżej.
- Zabawy imitacyjne: na najwcześniejszym etapie zabawa w udawanie polega na naśladowaniu przez dzieci czynności obserwowanych u innych osób. Mogą więc, na przykład, karmić lalkę butelką lub przykładać do ucha zabawkowy telefon.
- Zabawy symboliczne: dzieci zaczynają używać przedmiotów w sposób symboliczny. Mogą na przykład podać komuś babkę z piasku i zaproponować jej (udawane) zjedzenie lub zbudować z klocków LEGO DUPLO® kaczkę i udawać, że pływa i kwacze jak prawdziwa.
- Zabawy w odgrywanie ról: dzieci odgrywają scenariusze i wcielają się w różne role — samodzielnie lub razem z innymi. Scenariusze te najczęściej bazują na sytuacjach zaczerpniętych z codziennego życia. Może to być na przykład zabawa w szkołę, w której dziecko odgrywa rolę nauczyciela, lub przygotowywanie posiłków w wyobrażonej kuchni.
- Zabawy z użyciem wyobraźni: to rozwinięcie zabawy w odgrywanie ról. Kluczową rolę odgrywają tu fantazja i wyobraźnia. Dzieci tworzą własne scenariusze, w których pojawiają się miejsca, postacie i wydarzenia wykraczające poza ich codzienne doświadczenia. Mogą udawać inne osoby lub odgrywać wymyślone scenki, na przykład wyprawy w kosmos czy przygody w fantastycznych krainach.
Choć zabawa w udawanie najczęściej kojarzy się z młodszymi dziećmi, również starsze dzieci i nastolatki mogą bawić się w ten sposób! Nie sięgają już wprawdzie po przebrania, lalki czy pluszowe zabawki, tak jak robiły to wcześniej, ale nadal rozwijają te same kluczowe umiejętności poprzez działania takie jak tworzenie prac artystycznych, opowiadanie historii, budowanie z klocków LEGO czy granie w gry wideo pobudzające wyobraźnię.