21012 Gmach opery w Sydney

  • Produkcja zakończona

Fakty

  • Architekt: Jørn Utzon
  • Typ konstrukcji: Dach żebrowany z prefabrykatów betonowych na betonowym szkielecie pokryty płytkami ceramicznymi, podstawa obłożona agregatem granitowym
  • Powierzchnia: 1,8 hektara
  • Wysokość: 67 m
  • Lokalizacja: Bennelong Point, Sydney, Nowa Południowa Walia, Australia
  • Materiały: Beton, ceramika, granit, brąz i szkło
  • Styl: Ekspresjonistyczny
  • Lata budowy: 1959–1973

Historia

Sydney Opera House™, czyli gmach opery w Sydney, to arcydzieło późnego modernizmu w architekturze i ikona budownictwa XX wieku. Do dziś jest podziwiany na całym świecie i stanowi powód do dumy dla wszystkich Australijczyków. Projekt stworzył młody duński architekt Jørn Utzon (1918–2008), który natychmiast dostrzegł ogromny potencjał lokalizacji eksponującej budowlę na tle przepięknej przystani w Sydney.

Na bryłę architektoniczną budynków składają się trzy grupy sklepionych, zachodzących na siebie „muszli”, przypominających łopoczące żagle wypełnione morską bryzą. Budynki są umieszczone na rozległym podium podzielonym tarasami i otoczone szerokimi, płaskimi promenadami.

Skala prac budowlanych przy Sydney Opera House była gigantyczna. Z miejsca budowy trzeba było usunąć ponad 30 000 metrów sześciennych ziemi i kamieni, a wykonanie dachu było jednym z najtrudniejszych zadań inżynieryjnych w dziejach, wymagającym połączonych wysiłków najlepszych inżynierów i rzemieślników na świecie.

Od czasu inauguracji w 1973 roku w gmachu opery odbyło się ponad 100 000 występów, które przyciągnęły przeszło 45 milionów widzów. Szacuje się przy tym, że to słynne miejsce w sumie odwiedziło ponad 100 milionów osób.

Architekt

Jørn Utzon urodził się 9 kwietnia 1918 r. w Kopenhadze w Danii. W 1942 r. ukończył studia architektoniczne na kopenhaskiej Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych. Początkowo Utzon pracował w Szwecji i Finlandii, a później dzięki stypendium wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Poznał tam najbardziej wpływowych architektów tamtych czasów, takich jak van der Rohe oraz Ray i Charles Eamesowie.

W 1956 r. Utzon zgłosił swój projekt gmachu opery do konkursu ogłoszonego przez rząd Nowej Południowej Walii i ku swojemu wielkiemu zaskoczeniu wygrał. Ogromna złożoność budowli spowodowała liczne opóźnienia i znaczne przekroczenie budżetu, a sam Utzon rozstał się z przedsięwzięciem jeszcze przed ukończeniem prac.

W 1999 r. Utzon zgodził się opracować zbiór zasad projektowych, które miały obowiązywać przy wszelkich przyszłych modyfikacjach budynku. Sydney Opera House wpisano w 2007 r. na listę dziedzictwa światowego, a w raporcie ekspertów znalazło się zdanie: “...to niezrównane i bezdyskusyjne arcydzieło ludzkich zdolności twórczych, i to nie tylko w skali XX wieku, ale w całej historii ludzkości”.”

Materiały źródłowe

Tekst: SYDNEY OPERA HOUSE™
Zdjęcia: SYDNEY OPERA HOUSE™
Michael Moy
State Records NSW
Max Dupain and Associates
Ralph Alfonso